Kısa cevap: Çocuğun cinsel istismarı suçlamasında masumiyet karinesi esastır; ispat yükü iddia makamındadır. Savunma; çocuğun beyanının usulüne uygun (ÇİM/uzman eşliğinde) alınmasını sağlamak, telkin ve yönlendirme iddialarını uzman raporlarıyla ortaya koymak, suçlamanın zamanlaması ve husumeti değerlendirmek üzerine kurulur. Bilerek yapılan asılsız isnat iftira suçunu (TCK m. 267) oluşturabilir.
Çocuğun cinsel istismarı, en ağır suçlardan biridir; bu nedenle hem gerçek mağduriyetlerin titizlikle araştırılması hem de asılsız isnatların dikkatle ayrıştırılması gerekir. Bu yazıda bu suçlamaya karşı savunmanın nasıl kurulduğunu ele alıyoruz. Cezanın kapsamı için çocuğun cinsel istismarı cezası, boşanma kaynaklı isnatlar için velayet davasında istismar iftirası yazımıza bakabilirsiniz.
Masumiyet Karinesi ve İspat Yükü
Kısa Cevap: Suçun işlendiği, kesin ve inandırıcı delillerle ispatlanmalıdır; bu yük iddia makamındadır. Varsayım, ihtimal veya doğrulanmamış beyanla mahkumiyet verilemez. Şüphe, sanık lehine değerlendirilir.
Çocuğun Beyanının Değerlendirilmesi
Çocuğun beyanı; çocuk izlem merkezi (ÇİM) veya adli görüşme odasında, uzman eşliğinde alınır ve şu yönlerden incelenir:
- Beyanın gelişim düzeyine ve yaşa uygunluğu
- Anlatımın kendi içinde ve diğer delillerle tutarlılığı
- İfadelerin çocuğun kendisine mi ait olduğu
- Beyanın zaman içinde değişip değişmediği
Telkin ve Yönlendirme İhtimali
Kısa Cevap: Çocuğun bir yetişkin tarafından yönlendirilip yönlendirilmediği, psikolog/psikiyatr gibi uzmanların raporları ve dinlenme kayıtları üzerinden araştırılır. Yaşa uygun olmayan kalıplar veya bir ebeveynin anlatımıyla birebir örtüşme, telkin ihtimalini gündeme getirir.
İftira İhtimali ve Zamanlama
Özellikle boşanma ve velayet uyuşmazlıklarında, isnadın zamanlaması ve taraflar arasındaki husumet önem taşır. Bilerek yapılan asılsız isnat iftira suçunu (TCK m. 267) oluşturabilir. Bu değerlendirme, gerçek bir mağduriyeti göz ardı etmeden, dikkatle yapılmalıdır.
Sonuç ve Değerlendirme
Çocuk istismarı suçlamasında savunma; masumiyet karinesi temelinde, çocuğun beyanının usulüne uygun alınmasını sağlamak ve lehe delilleri ortaya koymak üzerine kuruludur. Teknik ve hassas bir alan olduğundan, sürecin bir hukukçuyla yürütülmesi büyük önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuk istismarı suçlamasında ispat yükü kimdedir?
Masumiyet karinesi gereği, suçun işlendiğini şüpheye yer bırakmayacak biçimde ispat yükü iddia makamındadır. Sanık suçsuzluğunu ispatla yükümlü değildir; şüphe hâlinde sanık lehine karar verilir.
Çocuğun beyanı tek başına mahkumiyete yeter mi?
Çocuğun beyanı önemli bir delildir; ancak soyut ve destekleyici delille doğrulanmayan, çelişkili bir beyan tek başına mahkumiyet için yeterli görülmez. Beyanın gelişim düzeyine uygunluğu ve tutarlılığı uzmanlarca değerlendirilir.
Telkin veya yönlendirme nasıl anlaşılır?
Çocuğun kullandığı ifadelerin yaşına uygunluğu, anlatımın kendisine mi ait olduğu, beyanın zaman içinde değişimi ve bir ebeveynin anlatımıyla birebir örtüşmesi gibi ölçütler uzman/bilirkişi raporuyla incelenir.
Boşanma sürecinde atılan istismar iddiası nasıl değerlendirilir?
Velayeti etkilemeye yönelik iddialarda, suçlamanın zamanlaması, taraflar arasındaki husumet ve çocuğun beyanının kaynağı özellikle titizlikle incelenir. Gerçek bir mağduriyet ile asılsız bir isnadın ayrıştırılması bu değerlendirmenin özüdür.
Asılsız çıkarsa iftira atan kişi sorumlu olur mu?
Bilerek asılsız isnatta bulunan kişi iftira suçundan (TCK m. 267) sorumlu tutulabilir. Çocuğun bir isnadın aracı hâline getirilmesi durumunda ise çocuğun yararına yönelik ayrı hukuki değerlendirmeler de gündeme gelir.
Bu tür dosyalarda savunma neden uzmanlık gerektirir?
Çocuk beyanının alınma usulünden bilirkişi raporlarının değerlendirilmesine kadar birçok teknik aşama sonucu etkiler. Usule aykırı alınan bir beyan veya değerlendirilmeyen bir lehe delil, sonucu doğrudan etkileyebileceğinden sürecin dikkatle yürütülmesi gerekir.
Yazar Hakkında
Av. Burak Kahraman, ceza hukuku ve ağır ceza yargılamaları alanında çalışan bir avukattır. Özellikle çocuğa yönelik cinsel suç isnatlarında savunma ve çocuk beyanının değerlendirilmesi üzerine hukuki çalışmalar yürütmektedir. Bu makalede, çocuğun cinsel istismarı suçlamasında savunma ve iftira ihtimali konusunu güncel mevzuat çerçevesinde ve okuyucunun anlayabileceği biçimde açıklamayı amaçlamıştır.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
Çocuk istismarı suçlamasıyla karşılaştıysanız, savunmanızı doğru kurmak için bir hukukçuyla görüşebilirsiniz.
