Kısa cevap: Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kanunen uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK m. 253). Bu nedenle taraflar uzlaşarak süreci kapatamaz. Yalnızca şikâyete bağlı hâllerde şikâyetten vazgeçme davanın düşmesine yol açabilir; bu, uzlaşmadan farklı bir kurumdur. HAGB ve erteleme de uzlaşmayla karıştırılmamalıdır.

Uygulamada “uzlaşırız, dava kapanır” beklentisi cinsel suçlarda çoğu zaman yanlıştır. Bu yazıda uzlaştırma yasağını ve benzer kurumlarla farkını açıklıyoruz. Şikâyetten vazgeçme için cinsel taciz ve şikâyet, uzlaşmaya kapalı sarkıntılık için sarkıntılık suçu yazımıza bakabilirsiniz.

Uzlaştırma Nedir, Cinsel Suçlarda Neden Yok?

Kısa Cevap: Uzlaştırma, belirli suçlarda tarafların bir uzlaştırmacı eşliğinde anlaşarak süreci sonlandırmasıdır. Ancak cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar CMK m. 253 uyarınca bu kapsamın dışındadır; mağdurun korunması ve suçun kamusal niteliği bunu gerektirir.

Uzlaşma, Şikâyetten Vazgeçme ve HAGB Farkı

Şikâyetten Vazgeçme İle Karıştırmayın

Kısa Cevap: Uzlaşma yasak olsa da, şikâyete bağlı hâllerde (ör. basit cinsel taciz) mağdur şikâyetinden vazgeçerse dava düşebilir. Bu, tarafların “uzlaşması” değil, tek taraflı bir hakkın kullanılmasıdır ve yalnızca şikâyete bağlı suçlarda sonuç doğurur.

Zararın Giderilmesinin Rolü

Cinsel suçlarda zararın giderilmesi süreci kapatmaz; ancak mahkeme, takdiri indirim değerlendirmesinde bunu bir unsur olarak gözetebilir. Bu, uzlaşmadan bağımsız ve garanti olmayan bir husustur.

Sonuç ve Değerlendirme

Cinsel suçlarda uzlaşma yolu kapalıdır; sürecin kapanması yalnızca şikâyete bağlı hâllerde ve şikâyetten vazgeçmeyle mümkün olabilir. Bu kurumların karıştırılması yanlış beklentilere yol açtığından, somut durumun bir hukukçuyla değerlendirilmesi yerinde olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Cinsel suçlar uzlaşmaya tabi mi?

Hayır. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kanunen uzlaştırma kapsamı dışında bırakılmıştır (CMK m. 253). Bu nedenle taraflar uzlaşarak soruşturma veya davayı sonlandıramaz.

Neden uzlaşma yasak?

Uzlaştırma yasağı, mağdurun korunmasını ve bu suçların kamusal niteliğini gözetir. Cinsel suçların ağırlığı ve mağdur üzerindeki etkisi nedeniyle kanun koyucu, tarafların anlaşmasıyla sürecin kapanmasını uygun görmemiştir.

Mağdurla anlaşırsak dava düşer mi?

Uzlaşma yoluyla düşmez. Yalnızca şikâyete bağlı hâllerde (ör. basit cinsel taciz) şikâyetten vazgeçme, davanın düşmesine yol açabilir. Re’sen soruşturulan suçlarda ise ne uzlaşma ne de vazgeçme süreci sona erdirir.

Uzlaşma ile şikâyetten vazgeçme aynı şey mi?

Hayır. Uzlaştırma, tarafların bir uzlaştırmacı eşliğinde anlaşmasıdır ve cinsel suçlarda uygulanmaz. Şikâyetten vazgeçme ise yalnızca şikâyete bağlı suçlarda mağdurun şikâyetini geri almasıdır; bu ikisi farklı kurumlardır.

HAGB veya erteleme uzlaşma sayılır mı?

Hayır. HAGB (hükmün açıklanmasının geri bırakılması) ve erteleme, cezaya ilişkin ayrı kurumlardır ve tarafların anlaşmasına değil, kanuni koşullara bağlıdır. Uzlaşmadan tamamen farklıdır.

Fail zararı giderirse ne olur?

Zararın giderilmesi, cinsel suçlarda süreci sona erdirmez; ancak mahkemenin takdiri indirim (iyi hâl) değerlendirmesinde dikkate alınabilecek bir unsur olabilir. Bu, uzlaşmadan bağımsız bir husustur.

Yazar Hakkında

Av. Burak Kahraman, ceza hukuku ve ağır ceza yargılamaları alanında çalışan bir avukattır. Cinsel suç dosyalarında uzlaştırma, şikâyet ve cezanın bireyselleştirilmesi kurumları üzerine hukuki çalışmalar yürütmektedir. Bu makalede, cinsel suçların neden uzlaştırma kapsamı dışında olduğu konusunu güncel mevzuat çerçevesinde ve okuyucunun anlayabileceği biçimde açıklamayı amaçlamıştır.

Hukuki Sorumluluk Reddi

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.

Dosyanızda şikâyetten vazgeçme veya süreci sonlandırma ihtimalini doğru değerlendirmek için bir hukukçuyla görüşebilirsiniz.