Kısa cevap: Duruşma devam ederken yeni bir delil ortaya çıkarsa taraflar bunu ortaya konulmak üzere talep edebilir; mahkeme delili ancak kanuna aykırı elde edilmişse, ispatlanmak istenen olayın karara etkisi yoksa veya istem sadece davayı uzatmaya yönelikse reddeder (CMK 206/2). Yeni deliller sanığa karşı kullanılacak ve suçun hukuki niteliğini değiştirecek ya da cezayı artıracaksa sanığa önceden haber verilmeli ve istem üzerine ek savunma süresi tanınmalıdır (CMK 226). Hüküm kesinleştikten sonra ortaya çıkan yeni olay veya delil ise, tek başına veya önceki delillerle birlikte sanığın beraatini ya da daha hafif cezayı gerektirecek nitelikteyse hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi sebebi olabilir (CMK 311/1-e). Yargıtay, hükümde zaten değerlendirilmiş delilleri “yeni” saymamaktadır.
Yargılama sürerken veya karar kesinleştikten sonra yeni bir delil ortaya çıkması, davanın seyrini değiştirebilir. Bu yazıda yeni delilin duruşmada nasıl ele alındığını, ek savunma hakkını ve kesinleşme sonrası yargılamanın yenilenmesini Yargıtay kararlarıyla anlatıyoruz. Metin için 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun güncel metni incelenebilir.
Aşamaya Göre Yeni Delilin Sonuçları
Kısa cevap: Yeni delilin hukuki sonucu, davanın hangi aşamada olduğuna göre değişir: duruşmada CMK 206 ve 226, kesinleşmeden sonra CMK 311 uygulanır.
Hükmün yalnızca duruşmaya getirilmiş ve huzurda tartışılmış delillere dayandırılabileceği unutulmamalıdır (CMK 217/1). Delil değerlendirmesi için delillerin serbestçe değerlendirilmesi ilkesi yazımıza bakabilirsiniz.
Duruşmada Ek Savunma: Yargıtay Kararı
Kısa cevap: İddianamede yer almayan bir kanun hükmü sonradan uygulanacaksa, sanığa önceden haber verilmeli ve ek savunma hakkı tanınmalıdır.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 18.05.2022 tarihli, 2020/25936 E., 2022/9824 K. kararında, hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından yargılanan bir sanık hakkında iddianamenin sevk maddeleri arasında yer almayan TCK 116/4 maddesinin ek savunma hakkı verilmeden uygulanması CMK 226’ya aykırı bulunmuştur. Aynı kararda, başka bir suçtan cezaevinde bulunan sanığa duruşmadan bağışık tutulmak isteyip istemediği sorulmadan hükmün açıklandığı duruşmada hazır edilmemesinin de CMK 196 uyarınca savunma hakkını kısıtladığı belirtilmiş ve hükümler oy birliğiyle bozulmuştur. Konut dokunulmazlığının nitelikli hâli için konut dokunulmazlığını ihlal suçu cezası yazımıza bakabilirsiniz.
Kesinleşmeden Sonra: Yargılamanın Yenilenmesi
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 25.06.2021 tarihli, 2019/2938 E., 2021/11216 K. kararında, Ceza Genel Kurulunun 11.03.2014 tarihli kararına atıfla, yeni olay veya delilin hükmün verildiği sırada mahkemece bilinmemesi gerektiği, yargılama aşamasında bilinen olay veya tanıkların yeni sayılamayacağı ve yeni delilin ayrıca önemli, yani tek başına ya da önceki delillerle birlikte beraati veya daha hafif cezayı gerektirecek ciddiyette olması gerektiği belirtilmiştir. Daire, kesin hükümden sonra mağdurun beyanını değiştirmesini ve daha önce dinlenen tanıkların benzer anlatımlarını tek başına yenileme sebebi saymayarak kanun yararına bozma istemini oy birliğiyle reddetmiştir. Ayrıntılar için yeni delil bulunması yargılamanın yenilenmesini sağlar mı ve yargılamanın yenilenmesi nedir yazılarımıza bakabilirsiniz.
Savunma Açısından Dikkat Edilecekler
Yeni delil elinizdeyse mümkün olduğunca hüküm verilmeden önce, delil ikamesi aşamasında sunmak ve mahkemeye gerekçeli şekilde talep etmek gerekir. Tanık veya belge dinletme talepleri için istediğim tanığı dinletebilir miyim yazımız faydalıdır. Aleyhe yeni delil çıkarsa ek savunma süresi istemek önemlidir.
Sonuç ve Değerlendirme
Yeni delilin değeri, ortaya çıkış zamanına ve hükme etkisine bağlıdır. Duruşmada ek savunma ve delil ikamesi hakları, kesinleşmeden sonra ise yargılamanın yenilenmesi yolu devreye girer.
Avukat Desteğinin Önemi
Delilin hangi aşamada nasıl ileri sürüleceği, usul sürelerine uyulması ve talebin gerekçelendirilmesi sonuç üzerinde belirleyicidir. Acil durumlarda gözaltı ve ifade desteği sayfamızı, İstanbul dosyaları için Kartal ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Duruşmada yeni delil sunabilir miyim?
Evet. Taraflar delillerin ortaya konulması aşamasında delil talebinde bulunabilir. Mahkeme, delilin kanuna aykırı elde edilmesi, ispatlanmak istenen olayın karara etkisinin bulunmaması veya istemin sadece davayı uzatmaya yönelik olması hâllerinde delili reddeder (CMK 206/2).
Yeni delil çıkınca ek savunma hakkım doğar mı?
Sanık, suçun hukuki niteliğinin değişmesinden önce haber verilip savunmasını yapabilecek bir hâlde bulundurulmadıkça, iddianamede kanuni unsurları gösterilen suçun değindiği kanun hükmünden başkasıyla mahkûm edilemez (CMK 226/1). Cezanın artırılmasını gerektirecek hâller ilk defa duruşmada ortaya çıkarsa ek savunma için istem üzerine süre verilir (226/2-3).
Karar kesinleştikten sonra yeni delil bulunursa ne olur?
CMK 311/1-e’ye göre yeni olaylar veya yeni deliller ortaya konulup da bunlar yalnız başına veya önceden sunulan delillerle birlikte sanığın beraatini ya da daha hafif cezayı içeren kanun hükmünün uygulanması ile mahkûm edilmesini gerektirecek nitelikteyse hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi istenebilir.
Mahkemece değerlendirilen delil yeni sayılır mı?
Hayır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu içtihadına göre daha önce mahkemeye bildirilip değerlendirilerek inandırıcı bulunmadığı için dikkate alınmayan delil ve olgular yeni değildir.
Yeni delil her durumda dosyayı yeniden açar mı?
Hayır. Yeni deliller ve olaylar kesin hükümden dönülmesini gerektirecek, duruşma açılmasını haklı kılacak ciddiyette ve sonuca etkili olmalıdır; aksi hâlde yenileme talebi kabule değer görülmez.
Av. Burak Kahraman, delil sunumu, ek savunma ve yargılamanın yenilenmesi konularında savunma ve kanun yolu desteği sunmaktadır.
Hukuki Sorumluluk Reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olayınıza özel hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları vardır; güncel mevzuat ve içtihat doğrultusunda değerlendirme için bir ceza avukatına danışmanız önerilir.
Dosyanızda yeni delil veya ek savunma konusunu görüşmek için iletişime geçebilirsiniz.
