Kısa cevap: Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK 179/3). Karayolları Trafik Kanunu m.48’e göre 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca TCK 179/3 uygulanır; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 1,00 promil üzerindeki sürüşün suçun oluşması için yeterli olduğunu kabul etmiştir. Bunun yanında hususi otomobilde 0,50 promilin üzerinde (diğer araçlarda 0,21) 25.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır; beş yıl içinde tekrarında süreler ve cezalar artar. Mahkûmiyet hâlinde HAGB ve erteleme imkânı koşullar varsa değerlendirilir.
Alkollü araç kullanmak hem idari yaptırım hem de ceza yargılaması doğurabilen bir fiildir. Bu yazıda TCK 179/3’ün ceza aralığını, KTK m.48’deki idari yaptırımları ve Yargıtay’ın yaklaşımını anlatıyoruz. Metinler için 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun güncel metni ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun güncel metni incelenebilir.
Ceza ve İdari Yaptırım Birlikte Uygulanır
Kısa cevap: KTK m.48’deki idari para cezası ve sürücü belgesi geri alma, eylem ayrıca suç oluştursa bile uygulanır; 1,00 promilin üzerinde ise ayrıca TCK 179/3 kapsamında ceza davası açılır.
Hususi otomobil sürücüleri bakımından 0,50 promilin, diğer araç sürücüleri bakımından 0,20 promilin üzerinde alkollü olan sürücülerin trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanır. Kaza sonucu yaralanma veya ölüm için taksirle yaralama ve öldürme cezaları yazımıza bakabilirsiniz.
Genel Kurul: 1,00 Promil Sınırı
Kısa cevap: 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücünün araç kullanması, TCK 179/3’teki suçun oluşması için yeterlidir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 03.11.2020 tarihli, 2017/916 E., 2020/443 K. kararında 1,86 promil alkollü olarak traktör kullanan sanığın beraatine ilişkin yerel mahkeme direnme hükmü bozulmuştur. Genel Kurul, KTK m.48’in 1,00 promil üzerini düzenleyen fıkrası uyarınca sanığın bu hâlde araç kullanmasının suçun tüm unsurlarıyla oluşması için yeterli olduğunu kabul etmiş ve karar oy birliğiyle verilmiştir. Kararda ayrıca 11.06.2013 öncesindeki eylemler bakımından 0,31-1,00 promil arası ölçümlerde doktor muayenesi ile sürüş yeteneğinin değerlendirilmesi gerektiği, 0,30 promil ve altında ise aksi ispatlanmadıkça suç oluşmayacağı belirtilmiştir.
HAGB, Erteleme ve Takdir Yetkisi
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 21.03.2023 tarihli, 2021/1792 E., 2023/881 K. kararında 1,75 promil alkollü sürücü hakkında kurulan mahkûmiyetin onandığı, sanığın daha önce hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) denetim süresinde yeniden kasıtlı suç işlemesi nedeniyle HAGB uygulanmamasının ve erteleme hükümlerinin uygulanmamasının mahkemenin takdiri içinde bulunduğu belirtilmiştir. Güncel CMK m.231/5’e göre iki yıl veya daha az hapis cezasında HAGB mümkündür; TCK m.51’e göre iki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir. Bu kurumların farkı için HAGB ile erteleme farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Uygulamada Dikkat Edilecekler
Ölçümün teknik cihazla ve usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, örnek alma sürecinin hukuka uygunluğu, aracın karayolunda kullanılıp kullanılmadığı ve promil değeri savunmanın merkezindedir. Ayrıca sürücü belgesi iadesi için idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir; ayrıntılar KTK m.48’de düzenlenmiştir. Trafikte durdurulduğunuzda hak ve yükümlülükleriniz için gözaltına alındım, ilk 24 saatte ne yapmalıyım yazımıza bakabilirsiniz.
Sonuç ve Değerlendirme
Alkollü araç kullanma dosyalarında idari yaptırım ve ceza yargılaması birlikte yürür. Promil değeri, ölçüm usulü, tekrar durumu ve HAGB veya erteleme imkânları dosyanın sonucunu belirler.
Avukat Desteğinin Önemi
İfade verilmeden önce hukuki destek almak, ölçüm ve evrakın incelenmesi bakımından önemlidir. İstanbul’daki dosyalar için Kartal ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Alkollü araç kullanmanın cezası kaç yıl?
TCK 179/3’e göre altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıdır. Suç, KTK m.48 uyarınca 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler bakımından uygulanır.
Hangi promilde ehliyet geri alınır?
KTK m.48’e göre hususi otomobil sürücülerinde 0,50 promilin, diğer araç sürücülerinde 0,21 promilin üzerinde alkollü olunması hâlinde 25.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay geri alınır.
Tekrarlarsa ne olur?
Son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde ikinci defasında 50.000 TL idari para cezası verilir ve belge iki yıl geri alınır; üç veya daha fazlasında 150.000 TL idari para cezası verilir ve belge her seferinde beş yıl süreyle geri alınır.
Alkolmetre ölçümüne itiraz edilebilir mi?
KTK m.48’e göre teknik cihazla yapılan ölçüme itiraz eden veya ölçüme izin vermeyen sürücüler adli tıp kurumuna, adli tabipliğe veya sağlık kuruluşuna götürülerek kan, tükürük veya idrar örneği alınır.
Ölçüm yaptırmazsam ne olur?
KTK m.48’in 7574 sayılı Kanunla değişen hükmüne göre ölçüm yaptırmayan sürücülere 150.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır.
Av. Burak Kahraman, trafik güvenliğini tehlikeye sokma ve alkollü araç kullanma suçlarında soruşturma ve kovuşturma savunması konusunda destek sunmaktadır.
Hukuki Sorumluluk Reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olayınıza özel hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları vardır; güncel mevzuat ve içtihat doğrultusunda değerlendirme için bir ceza avukatına danışmanız önerilir.
Alkollü araç kullanma dosyanızı görüşmek için iletişime geçebilirsiniz.
