Kısa cevap: 6284 sayılı Kanun’a göre şiddet uygulayan hakkında verilen önleyici tedbir kararına (örneğin korunan kişiye yaklaşmama, müşterek konuttan uzaklaştırma, iletişim kurmama) aykırı hareket edilirse, fiili bir suç oluştursa bile, ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsi uygulanır (m.13/1). Aykırılığın her tekrarında zorlama hapsi on beş günden otuz güne kadar olabilir; toplam süre altı ayı geçemez (m.13/2). Tedbir kararı en çok altı ay için verilebilir ve tefhim veya tebliğ sırasında aykırılık hâlinde zorlama hapsi uygulanacağı ihtar edilir (m.8). Karara tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir (m.9). Yargıtay’a göre tedbir kararlarına aykırılık hâlinde görevli mahkeme aile mahkemesidir.
6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruma ve önleyici tedbir kararları, taraflar kadar aile bireylerini de yakından ilgilendirir. Bu yazıda tedbirlerin türünü, kararın tebliği ve itiraz süresini, aykırılığın zorlama hapsi sonucunu ve Yargıtay’ın görevli mahkemeye ilişkin yaklaşımını anlatıyoruz. Metin için 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’un güncel metni incelenebilir.
Tedbir Kararları ve Aykırılığın Sonuçları
Kısa cevap: Tedbire aykırılığın yaptırımı hapis cezası değil, hâkim kararıyla uygulanan zorlama hapsidir; ancak aynı fiil ayrıca suç oluşturuyorsa ceza soruşturması da yürütülebilir.
Tedbir kararında yer alabilecek önlemler arasında şiddet tehdidi veya hakaret içeren söz ve davranışlarda bulunmama, müşterek konuttan uzaklaştırılma, korunan kişilere yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme ve silahların teslimi sayılmıştır (m.5). Hakaret ve tehdit olayları için hakaret suçu cezası ve tehdit suçu cezası yazılarımıza, sosyal medya mesajlaşmaları için sosyal medyada hakaret ve tehdit soruşturması yazımıza bakabilirsiniz.
Görevli Mahkeme: Yargıtay Kararları
Kısa cevap: Tedbir kararına aykırılık nedeniyle zorlama hapsini aile mahkemesi hâkimi verir; ceza mahkemesinde tedbire muhalefet yargılaması yapılması görevsizlik nedeniyle bozma sebebidir.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 01.03.2017 tarihli, 2015/12576 E., 2017/1560 K. kararında, 4320 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırılması ve 6284 sayılı Kanun m.13/1 ile tedbire muhalefet eyleminin yaptırımının yeniden düzenlenmesi, ayrıca Kanun m.2/c’de hâkim tanımının aile mahkemesi hâkimini ifade etmesi karşısında, tedbir kararlarına aykırılık hâlinde görevli mahkemenin aile mahkemesi olduğu ve asliye ceza mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi gerektiği belirtilerek hüküm oy birliğiyle bozulmuştur.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, 29.12.2015 tarihli, 2015/5420 E., 2015/9451 K. kararında da aynı gerekçeyle sulh ceza mahkemesince verilen hükmün görevsizlik nedeniyle bozulmasına oy çokluğuyla karar verilmiştir. Daire, 6284 sayılı Kanunda zamanaşımına ilişkin bir düzenleme bulunmaması nedeniyle Anayasa Mahkemesine başvuru gerekmediğini de belirtmiştir.
Yetki ve Zorlama Hapsi Kararının Verileceği Yer
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 08.12.2025 tarihli, 2025/9926 E., 2025/16402 K. kararında, tedbir kararı verildiği hâlde ihlalin nerede gerçekleştiğinin tespit edilemediği bir olayda, uyuşmazlığın çözümünde tedbir kararını veren aile mahkemesi sıfatıyla görevli asliye hukuk mahkemesinin yetkili olduğu kabul edilmiştir. Karar, 6284 m.13/1 ve Uygulama Yönetmeliği m.38/2’ye göre tedbirin ihlalinin başka bir mahkemenin yargı alanında gerçekleşmesi hâlinde mükerrerliğe neden olmamak için daha önce zorlama hapsine karar verilip verilmediğinin sorulması gerektiğini de hatırlatmaktadır.
Savunmada Dikkat Edilecek Noktalar
Tedbir kararının size usulüne uygun tefhim veya tebliğ edilip edilmediği, tebliğde zorlama hapsi ihtarının bulunup bulunmadığı (m.8/5), iki haftalık itiraz süresinin kaçırılıp kaçırılmadığı ve ihlal iddiasının somut delillerle ispatlanıp ispatlanmadığı başlıca incelenecek konulardır. Gözaltı ve ifade sürecinde haklarınız için gözaltına alındım, ilk 24 saatte ne yapmalıyım yazımıza bakabilirsiniz.
Sonuç ve Değerlendirme
Tedbir kararı tebliğ edildikten sonra kararın gereklerine uyulması esastır; aykırılık hem zorlama hapsini hem de ayrıca ceza soruşturmasını gündeme getirebilir. Tedbire itiraz süresi kısa olduğundan işlemlerin zamanında takip edilmesi önem taşır.
Avukat Desteğinin Önemi
İtiraz, zorlama hapsi duruşması ve ayrıca açılan ceza soruşturmaları için erken hukuki destek önemlidir. Acil durumlarda gözaltı ve ifade desteği sayfamızı, İstanbul dosyaları için Kartal ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Uzaklaştırma kararına uymazsam ne olur?
6284 m.13/1’e göre ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsi uygulanır. Aykırılığın her tekrarında süre on beş günden otuz güne kadar olabilir; toplam süre altı ayı geçemez.
Zorlama hapsi bir mahkûmiyet midir?
Zorlama hapsi, tedbir kararının gereklerine uyulmasını sağlamaya yönelik bir yaptırımdır; Kanun fiilin ayrıca suç oluşturması hâlinde de uygulanır (m.13/1). Aynı olay hakaret, tehdit veya kasten yaralama gibi bir suçu oluşturuyorsa ayrıca soruşturma yapılabilir.
Tedbir kararına nasıl itiraz edilir?
Karar tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir; itiraz mercii kararını bir hafta içinde verir ve karar kesindir (m.9).
Tedbir kararı ne kadar süre geçerlidir?
Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilebilir; şiddetin devam edeceği anlaşılırsa süre veya şekil değiştirilebilir ya da tedbir aynen devam edebilir (m.8/2).
Zorlama hapsini hangi mahkeme verir?
Yargıtay, tedbir kararlarına aykırılık hâlinde görevli mahkemenin 6284 m.2/c uyarınca aile mahkemesi hâkimi olduğunu belirterek ceza mahkemesince verilen hükümleri görevsizlik nedeniyle bozmuştur.
Av. Burak Kahraman, 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbir kararlarına itiraz ve zorlama hapsi süreçlerinde savunma desteği sunmaktadır.
Hukuki Sorumluluk Reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olayınıza özel hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları vardır; güncel mevzuat ve içtihat doğrultusunda değerlendirme için bir ceza avukatına danışmanız önerilir.
Tedbir kararı veya zorlama hapsi konusunda dosyanızı görüşmek için iletişime geçebilirsiniz.
