Kısa cevap: Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimseye TCK 134/1 uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir; gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edilmesi hâlinde ceza bir kat artırılır. Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse ise iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; ifşa edilen verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması hâlinde de aynı ceza verilir (134/2). Yargıtay’a göre kayda alma ile ifşa birbirinden bağımsız iki ayrı suçtur; birincisi için kaydın yapılması, ikincisi için kaydın içeriğini öğrenme yetkisi bulunmayan kişilerin bilgisine sunulması yeterlidir. Kamuya açık alanda bulunmak, her görüntünün kaydedilmesine rıza anlamına gelmez.
Gizli kamera ve telefon kayıtları, komşuluk ve ilişki anlaşmazlıkları ile sosyal medyada paylaşılan videolar, özel hayatın gizliliği şikâyetlerinin başlıca kaynağıdır. Bu yazıda TCK 134’ün iki fıkrasını, “özel hayat” kavramının sınırını ve Yargıtay’ın ölçütlerini anlatıyoruz. Güncel metin için 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun güncel metni incelenebilir.
Ceza Aralıkları
Kısa cevap: Kayda alma 134/1’de, ifşa 134/2’de düzenlenir; iki fiil birbirinden bağımsız suçlardır.
Özel Hayat Kavramı ve Kamuya Açık Alan
Kısa cevap: Özel hayat yalnızca dört duvar arasındaki yaşamı değil, kişiye özel olay ve bilgilerin tamamını kapsar; kamuya açık alanda bulunmak kayda rıza anlamına gelmez.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 09.12.2013 tarihli, 2013/8881 E., 2013/28289 K. kararında, aralarında birçok uyuşmazlık bulunan komşularının ortak bahçesine araçla gelip uzaktan fotoğraf makinesiyle evlerini ve bahçede oturan kişilerin görüntülerini çeken, delil elde etmek istediğini söyleyen sanığın, katılanları kiminle, nerede, ne zaman görüştükleri gibi hususları tespit etmek amacıyla sürekli gözetim altına almasının TCK 134 kapsamında olduğu belirtilmiş; mahkûmiyet hükmü onanmıştır. Daire ayrıca özel hayat kavramının değerlendirilmesinde kişinin toplum içindeki konumu, mesleği, davranışları ve müdahalenin derecesi gibi ölçütlerin gözetilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Kayda Alma ve İfşa: İki Ayrı Suç
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 18.11.2013 tarihli, 2013/6000 E., 2013/25779 K. kararında, dükkândan eşya aldığını düşündüğü bir çocuğu içeri alıp çocuk ağlarken görüntüsünü kaydeden ve videoyu üyesi olduğu sosyal paylaşım sitesinde yayımlayan esnaf hakkında verilen hükmü incelemiş; eylemin hem 134/1 hem 134/2 cümlelerindeki iki ayrı suçu oluşturduğunu, yayımlanan videoda açık kimlik ve adres bilgisinin bulunmamasının “yasal olmayan gerekçe” olduğunu belirtmiş, ancak temyiz sanık lehine olduğundan bu hususu bozma nedeni yapmamıştır. Sosyal medyadaki paylaşımlar için sosyal medyada hakaret ve tehdit soruşturması yazımıza da bakabilirsiniz.
Ses kaydının ifşası da 134/2 kapsamında değerlendirilir: Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 21.02.2018 tarihli, 2017/3302 E., 2018/1900 K. kararında, ilişki içinde olduğu kişinin telefon konuşmasını kaydedip kişinin eşine gönderen sanığın eylemi, 132/3 değil, 134/2 kapsamında görülmüştür; haberleşme boyutu için haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu (TCK 132) yazımıza bakabilirsiniz.
Rıza ve Hukuka Uygunluk Sebepleri
İlgilinin kayda veya paylaşıma açık bir rızası varsa fiil suç oluşturmaz; ancak rızanın kapsamı kayıt anıyla sınırlı olabilir ve sonradan yapılan paylaşım ayrıca tartışılır. Meşru savunma veya hakkın kullanılması gibi hukuka uygunluk sebeplerinin değerlendirilmesinde ise kaydın amacı, kullanım biçimi ve başka delil elde etme imkânının bulunup bulunmadığı gözetilir.
Sonuç ve Değerlendirme
Bu dosyalarda rıza olup olmadığı, kaydın hangi amaçla ve hangi yöntemle alındığı, içeriğin özel yaşam alanına girip girmediği ve kaydın kimlere iletildiği belirleyicidir. Kayıtların dijital incelemesi için dijital delil incelemesi hangi usul kurallarına tabidir yazımıza bakabilirsiniz.
Avukat Desteğinin Önemi
Hem şikâyet eden hem şikâyet edilen taraf için kayıtların korunması, hukuka uygunluk sebeplerinin ve rıza iddialarının erken aşamada ortaya konması önemlidir. Acil durumlarda gözaltı ve ifade desteği sayfamızı, İstanbul dosyaları için Kartal ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Gizli kayıt yapmak ile kaydı ifşa etmek aynı suç mudur?
Hayır. Yargıtay, özel hayata ilişkin görüntü veya sesin ilgilisinin rızası dışında kayda alınmasını (134/1) ve kayıtların ifşa edilmesini (134/2) birbirinden bağımsız iki ayrı suç olarak kabul etmektedir.
Görüntüdeki kişinin kimliği belli değilse suç oluşur mu?
Kayda alma suçu için kişinin tanınabilir olması aranmaz. İfşa suçunda ise kişinin anlaşılabilir veya açıklanmış olması gerekir; ancak Yargıtay, açık kimlik ve adres bilgisinin belirtilmemesinin tek başına ifşa suçunun oluşmamasını gerektirmeyeceğini belirtmiştir.
Sokaktan ya da kamuya açık yerden fotoğraf çekmek suç mudur?
Kamuya açık alanda bulunmak her görüntünün kaydına rıza anlamına gelmez. Yargıtay, bir kişinin gün içindeki faaliyetlerini tespit için sürekli gözetim altına alınmasını özel hayat kapsamında değerlendirmiştir; süreklilik içermeyen ve özel yaşam alanına girmeyen olaylar ise bu kapsamda sayılmaz.
Kaydı mahkemeye delil olarak sunmak ifşa sayılır mı?
Yargıtay, tarafı olduğu görüşmeyi yalnızca dava dosyasına delil olarak sunan, kaydı üçüncü kişilerle paylaşmayan ve özel yaşam alanına girecek bir içerik bulunmayan sanığın eyleminde suç oluşmadığına hükmetmiştir. Somut dosyada kaydın içeriği ve paylaşım biçimi belirleyicidir.
İfşa basın ve yayın yoluyla yapılırsa ceza değişir mi?
TCK 134/2 uyarınca ifşa edilen verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması hâlinde de aynı ceza, yani iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
Av. Burak Kahraman, özel hayatın ve haberleşmenin gizliliğine ilişkin suçlarda savunma ve mağdur vekilliği desteği sunmaktadır.
Hukuki Sorumluluk Reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olayınıza özel hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları vardır; güncel mevzuat ve içtihat doğrultusunda değerlendirme için bir ceza avukatına danışmanız önerilir.
Gizli kayıt veya görüntü ifşası iddiasıyla ilgili dosyanız için iletişime geçebilirsiniz.
