Kısa cevap: Cinsel suçlarda iki ayrı süre vardır. Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi kural olarak 6 aydır (TCK m. 73). Dava zamanaşımı ise suçun cezasına göre belirlenir (TCK m. 66); 5-20 yıl cezalı suçlarda kural olarak 15 yıldır. Çocuk mağdurlar bakımından zamanaşımı başlangıcında özel kurallar gündeme gelebilir.

“Süre geçti mi, hâlâ şikâyetçi olabilir miyim?” sorusu hem mağdurlar hem şüpheliler için önemlidir. Bu yazıda şikâyet süresi ile dava zamanaşımı arasındaki farkı açıklıyoruz. Şikâyet süreci için cinsel taciz cezası ve şikâyet, ceza aralıkları için cinsel saldırı cezası kaç yıl yazımıza bakabilirsiniz.

Şikâyet Süresi (6 Ay)

Kısa Cevap: Şikâyete bağlı cinsel suçlarda, fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay içinde şikâyet edilmelidir (TCK m. 73). Bu süre geçerse, şikâyete bağlı suçlarda soruşturma başlatılamaz. Re’sen soruşturulan suçlarda ise şikâyet süresi aranmaz.

Dava Zamanaşımı Süreleri

Çocuk Mağdurlarda Özel Durum

Kısa Cevap: Çocuğa karşı işlenen cinsel suçlarda zamanaşımının başlangıcı bakımından özel değerlendirmeler gündeme gelebilir. Bu, mağdurun korunmasını gözeten teknik bir konu olduğundan, somut olayda sürenin ne zaman dolacağı mutlaka bir avukatla hesaplanmalıdır.

Zamanaşımının Durması ve Kesilmesi

Soruşturma ve kovuşturma işlemleri (ifade alma, iddianame, mahkeme kararları gibi) dava zamanaşımını keser ve süre yeniden işlemeye başlar; ancak kanuni azami sınır aşılamaz. Bazı hâllerde zamanaşımı durur. Bu nedenle “süre doldu” değerlendirmesi tek başına yapılmamalıdır.

Sonuç ve Değerlendirme

Cinsel suçlarda şikâyet süresi ve dava zamanaşımı, sonucu doğrudan etkileyen iki ayrı süredir. Özellikle çocuk mağdurlarda ve zamanaşımının kesilmesi hâllerinde hesap teknik hâle gelir. Süre hesabında hata telafisi güç sonuçlar doğurabileceğinden, bir hukukçuya danışmak yerinde olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Cinsel suçlarda şikâyet süresi ne kadar?

Şikâyete bağlı cinsel suçlarda (ör. basit cinsel taciz, basit cinsel saldırı) şikâyet süresi, fiili ve faili öğrenmeden itibaren kural olarak altı aydır (TCK m. 73). Re’sen soruşturulan suçlarda böyle bir şikâyet süresi aranmaz.

Şikâyet süresi ile dava zamanaşımı aynı şey mi?

Hayır. Şikâyet süresi (6 ay), yalnızca şikâyete bağlı suçlarda şikâyet hakkının kullanılma süresidir. Dava zamanaşımı ise suçun cezasına göre belirlenen ve devletin cezalandırma yetkisini sınırlayan çok daha uzun bir süredir (TCK m. 66).

Dava zamanaşımı kaç yıldır?

Süre, suçun gerektirdiği cezanın üst sınırına göre değişir (TCK m. 66). Örneğin beş yıldan fazla, yirmi yıldan az hapis gerektiren suçlarda dava zamanaşımı kural olarak on beş yıldır. Nitelikli cinsel saldırı ve çocuğun istismarı gibi suçlar bu kapsamda değerlendirilir.

Çocuk mağdurlarda zamanaşımı ne zaman başlar?

Çocuk mağdurlar bakımından zamanaşımının başlangıcına ilişkin özel kurallar gündeme gelebilir. Bu husus teknik olduğundan ve somut olaya göre değiştiğinden, süre hesabı için mutlaka bir avukata danışılması yerinde olur.

Zamanaşımı dolarsa ne olur?

Dava zamanaşımı dolduğunda kamu davası düşer; artık yargılama yapılamaz. Şikâyet süresi dolduğunda ise şikâyete bağlı suçlarda soruşturma başlatılamaz. Bu nedenle sürelerin takibi kritik önemdedir.

Zamanaşımı durur veya kesilir mi?

Evet. Soruşturma ve kovuşturma işlemleri zamanaşımını kesebilir; kesilmeyle süre yeniden işlemeye başlar ancak kanunda öngörülen azami sınır aşılamaz. Ayrıca bazı hâllerde zamanaşımı durabilir.

Yazar Hakkında

Av. Burak Kahraman, ceza hukuku ve ağır ceza yargılamaları alanında çalışan bir avukattır. Cinsel suç dosyalarında şikâyet süresi, dava ve ceza zamanaşımı hesabı üzerine hukuki çalışmalar yürütmektedir. Bu makalede, cinsel suçlarda şikâyet süresi ve dava zamanaşımı konusunu güncel mevzuat çerçevesinde ve okuyucunun anlayabileceği biçimde açıklamayı amaçlamıştır.

Hukuki Sorumluluk Reddi

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.

Şikâyet süresi veya zamanaşımı konusunda tereddüdünüz varsa, süre hesabını bir hukukçuyla netleştirebilirsiniz.