Kısa cevap: Bir suçun işlenmesiyle elde edilen eşyayı veya diğer malvarlığı değerini, bu suçun işlenmesine iştirak etmeksizin satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır (TCK 165). Suçun oluşması için önceden işlenmiş bir suçun bulunması, failin bu suça iştirak etmemiş olması ve failin eşyanın suçtan elde edildiğini bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir (Yargıtay 2. Ceza Dairesi). Çalıntı eşyayı çalındıktan kısa süre sonra kullanan kişinin eylemi ise hırsızlık olarak değerlendirilebilir; bu ayrım delillere göre yapılır. İddianamede yer almayan TCK 165 ile mahkûmiyet için ek savunma hakkı verilmesi veya ayrı dava açılması gerekir (CMK 225, 226).
İkinci el telefon, araç veya diğer eşyaların alım satımında ortaya çıkan çalıntı iddiaları, hem alıcıyı hem satıcıyı ceza soruşturmasıyla karşı karşıya bırakabilir. Bu yazıda TCK 165’in unsurlarını, hırsızlıktan farkını ve Yargıtay’ın kast ölçütünü anlatıyoruz. Güncel metin için 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun güncel metni incelenebilir.
Suçun Unsurları
Kısa cevap: Suç; önceden işlenmiş bir suç, failin bu suça iştirak etmemesi ve failin eşyanın suçtan elde edildiğini bilmesi veya bilebilecek durumda olması unsurlarıyla oluşur.
Suçun hırsızlıktan ayrımı için hırsızlık cezası kaç yıl, benzer malvarlığı suçları için güveni kötüye kullanma suçu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Bilme Ölçütü: Yargıtay Örneği
Kısa cevap: Sanığın eşyanın suç eşyası olduğunu bildiğine veya bilebilecek durumda olduğuna dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadan mahkûmiyet kurulamaz.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 27.10.2021 tarihli, 2020/15895 E., 2021/17828 K. kararında, aracının camı açık bırakılan müşteki adına çalınan cep telefonunun, HTS kayıtlarına göre aynı gün sanığın eşi tarafından kullanıldığı ve suça konu telefonun sanığa olan borca mahsuben tanık tarafından verildiği olayda, sanığın telefonun suça konu olduğunu bilemeyebileceği ve suç eşyası olduğunu bilerek aldığına dair kesin delil bulunmadığı gerekçesiyle mahkûmiyet yerine beraat gerektiği belirtilerek hüküm oy birliğiyle bozulmuştur. Daire ayrıca TCK 165’in oluşması için önceden işlenmiş bir suç ve failin iştirak etmemesi gibi unsurları sıralamıştır.
Hırsızlıkla Sınır: Savunmanın İnandırıcılığı
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 08.11.2018 tarihli, 2016/9941 E., 2018/13100 K. kararında, çalınan cep telefonunun olaydan bir gün sonra ikinci el telefon alım satımı yapan tanığa sanık tarafından kimlik fotokopisiyle satıldığı, sanığın telefonu kimlik ve adres bilgisi veremediği eski arkadaşından taksi ücreti karşılığı aldığını söylediği olayda, savunmanın suçtan kurtulmaya yönelik olduğu ve eylemin TCK 142/1-b ve 151/1 kapsamında hırsızlık ve mala zarar verme olarak değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle TCK 165’ten hüküm kurulması bozma nedeni sayılmıştır. Bu karar, eşyayı kimden ve nasıl aldığını somut olarak açıklayamayan sanığın hırsızlıkla itham edilebileceğini göstermektedir.
İddianamede Bulunmayan Suçtan Mahkûmiyet
Yargıtay 17. Ceza Dairesi, 16.05.2019 tarihli, 2018/5976 E., 2019/7486 K. kararında, hırsızlıktan yargılanan sanığın eyleminin TCK 165’e uyduğu kabul edilse bile, bu suçtan kamu davası açılmadığı ve iddianamede unsurlarının anlatılmadığı için, CMK 225/1 uyarınca birleştirme talepli ayrı dava açılması sağlanıp birleştirilmeden hüküm kurulamayacağı belirtilerek hüküm oy birliğiyle bozulmuştur. Bu nedenle savunmada, iddianamedeki suç ile hüküm kurulan suçun örtüşüp örtüşmediği kontrol edilmelidir. Uzlaştırma süreci için uzlaştırmacıdan telefon geldi, teklifi kabul etmeli miyim yazımıza bakabilirsiniz.
Sonuç ve Değerlendirme
İkinci el eşya alırken faturayı, satıcının kimliğini ve ödeme kaydını saklamak, bilme ölçütünün tartışıldığı dosyalarda en önemli savunma delilleridir. Eşyayı çalındıktan kısa süre sonra kullanan kişinin açıklamasız kalması ise hırsızlık şüphesini doğurabilir.
Avukat Desteğinin Önemi
Eşyanın nasıl ve kimden alındığına ilişkin delillerin erken aşamada derlenmesi savunmanın temelidir. Acil durumlarda gözaltı ve ifade desteği sayfamızı, İstanbul dosyaları için Kartal ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Çalıntı eşyayı bilmeden almak suç mu?
TCK 165, eşyanın suç eşyası olduğunun bilinmesini veya bilinebilecek durumda olunmasını arar. Yargıtay, borç karşılığı alınan telefon gibi olaylarda sanığın eşyanın suça konu olduğunu bilmediğinin mümkün olduğunu ve her türlü şüpheden uzak delil bulunmadıkça mahkûmiyet kurulamayacağını belirtmiştir.
Suç eşyasını alma suçunun cezası nedir?
Altı aydan üç yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezasıdır (TCK 165/1).
Hırsızlıktan farkı nedir?
TCK 165, suça iştirak etmeyen kişinin sonradan eşyayı satın alması veya kabul etmesini cezalandırır. Çalınan eşyayı kısa süre sonra kullanan ve savunması inandırıcı bulunmayan kişi hakkında Yargıtay eylemi hırsızlık olarak değerlendirebilmektedir.
Hırsızlıktan açılan davada 165’ten ceza verilebilir mi?
İddianamede bu suçun unsurları gösterilmedikçe doğrudan mahkûmiyet verilemez. Yargıtay, bu durumda ek savunma hakkı verilmesini (CMK 226) veya birleştirme talepli ayrı dava açılmasını (CMK 225) gerekli görmektedir.
Uzlaştırma mümkün mü?
Evet. Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi (TCK 165), CMK 253/1-b kapsamında uzlaştırmaya tabi suçlar arasında sayılmıştır.
Av. Burak Kahraman, malvarlığına karşı suçlarda ve suç eşyasına ilişkin soruşturmalarda savunma desteği sunmaktadır.
Hukuki Sorumluluk Reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olayınıza özel hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları vardır; güncel mevzuat ve içtihat doğrultusunda değerlendirme için bir ceza avukatına danışmanız önerilir.
Çalıntı eşya iddiasıyla ilgili dosyanız için iletişime geçebilirsiniz.
